Dr. GamzeAlci

Edirne'de doğdum; ancak çocukluğum tek bir şehre ait olmadı. Asker bir babanın kızı olarak Türkiye’nin farklı şehirlerinde, her defasında yeni bir okula, yeni insanlara ve yeni bir çevreye alışarak büyüdüm. O yıllarda yalnızca yeni yerlere uyum sağlamayı öğrendiğimi düşünüyordum. Bugün geriye baktığımda ise çocukluğumun bana bir araştırmacının belki de en çok ihtiyaç duyduğu iki özelliği kazandırdığını görüyorum: yabancı olana çekinmeden yaklaşma cesareti ve karşılaştığım her yeni dünyayı anlamaya çalışan dinmeyen bir merak.

Zamanla bu merakın yönü bilime döndü. Moleküler biyoloji ve genetik eğitimi, canlılığı yalnızca gözlemlemek yerine onun ardındaki mekanizmaları anlamaya çalıştığım ilk alan oldu. Lisans yıllarım boyunca genlerin, proteinlerin ve hücrelerin kendilerine özgü dilini okumayı öğrenirken bilimin yalnızca laboratuvar sınırları içinde yaşamadığını da keşfettim. BÜBAK öğrenci kulübünü kurarak akademik etkinlikler düzenledim, Erasmus+ programıyla Polonya’da eğitim aldım; TEMA, HAYTAP ve Toplum Gönüllüleri Vakfı’ndaki çalışmalarım sayesinde ise farklı insanlarla ortak bir amaç etrafında buluşmanın değerini deneyimledim. Bütün bunlar bana ekip kurmayı, sorumluluk üstlenmeyi ve bilimsel bilgiyi farklı dünyalarla buluşturmayı öğretti.

Bilimsel merakımın insan sağlığıyla daha doğrudan kesiştiği yer ise tıbbi mikrobiyoloji oldu. Yüksek lisans ve ardından doktora çalışmalarım boyunca antimikrobiyal direnç, biyofilmler ve bakteriyofajlar üzerine yoğunlaştım. Kistik fibrozisli hastalarda Pseudomonas aeruginosa epidemiyolojisinden çok ilaca dirençli bakterilere karşı fajların antibiyofilm etkisine; Candida türlerinin antifungal duyarlılığından hastane enfeksiyonları ve el hijyenine uzanan farklı araştırmalarda yer aldım.

Konular değişse de karşıma çıkan temel soru aslında hep aynıydı: Bir bilimsel sonuca ne kadar güvenebiliriz?

Bu soru, zamanla kariyerimin yönünü belirleyen soruya dönüştü. Çünkü laboratuvarda üretilen bir bulgunun değerinin yalnızca bilimsel olarak ilgi çekici olmasına değil, onu taşıyan verinin doğruluğuna, bütünlüğüne ve izlenebilirliğine bağlı olduğunu gördüm. Bir başka deyişle, bilimsel hikâyenin güvenilirliği onu oluşturan en küçük veri noktasına kadar uzanıyordu.

Böylece mikroskobun başında başlayan merakım, bilimsel kaydın nasıl tasarlandığını, korunduğunu ve anlamlı bir bütüne dönüştürüldüğünü anlamaya yöneldi. Klinik veri yönetimine geçişim benim için bilimden uzaklaşmak değil, bilimin başka bir katmanına yaklaşmak oldu. Mikrobiyoloji geçmişim sayesinde bugün bir laboratuvar sonucunu yalnızca bir değer olarak değil klinik bağlamıyla; bir advers olayı yalnızca bir kayıt olarak değil taşıdığı anlamla; tek bir hasta verisini ise büyük bir veri setinin küçük bir parçası olmanın ötesinde, gerçek bir insanın hikâyesinin bilimsel kaydı olarak okuyabiliyorum.

2019’dan bu yana MonitorCRO bünyesinde 100’ü aşkın klinik çalışmada, verinin planlanmasından nihai raporlamaya uzanan yolculuğunun farklı aşamalarında görev alıyorum. Yaptığım işin merkezinde ilk bakışta oldukça teknik görünen bir sorumluluk var: Bir ilacın ya da tedavinin insanlar üzerindeki etkisini anlatan verinin doğru, eksiksiz, tutarlı ve kaynağına kadar izlenebilir olmasını sağlamak. Ancak benim için klinik veri yönetiminin anlamı teknik tanımının ötesinde. Çünkü her satırın, her sorgunun ve her veri noktasının sonunda gerçek hastalar; bu verilere dayanılarak verilecek gerçek bilimsel ve klinik kararlar bulunuyor.

2024 yılında tamamladığım Tıbbi Mikrobiyoloji doktorası, araştırmacı kimliğimi güçlendirirken klinik veriyi bilimsel bağlamı içinde değerlendirme biçimimi de derinleştirdi. Doktora sürecinde ORPHEUS Türkiye öğrenci temsilcisi olarak üstlendiğim görev ise bilimin yalnızca bireysel araştırmalardan değil, araştırmacıları birbirine bağlayan akademik kültürden de beslendiğini görmemi sağladı.

Bugün mesleki yolculuğuma baktığımda, çocukluğumdan beri taşıdığım o merakın aslında hiç kaybolmadığını görüyorum; yalnızca biçim değiştirdi. Bir zamanlar yeni bir şehri ve yeni insanları anlamaya çalışırken, ardından mikroskobun altında mikroorganizmaların dünyasını çözmeye çalıştım. Bugün ise aynı merakla klinik araştırmaların ardındaki veriyi okuyorum.

Kendimi tam da bu nedenle bilimin merakı ile verinin disiplini arasındaki kesişimde tanımlıyorum. Yaptığım iş çoğu zaman araştırmanın en görünür kısmı olmayabilir. Fakat bir bilimsel sonucun güvenilir olabilmesi için arkasındaki verinin de aynı ölçüde güvenilir olması gerekir.

Belki de mesleğimde en çok değer verdiğim şey tam olarak budur: Bir araştırmanın güvenilirliğini, çoğu zaman görünmeden ama her zaman titizlikle ayakta tutmak.